Home 
WAT ZEGT DE KERK OVER... De vraag naar "waarheid"
WAT ZEGT DE KERK OVER... De vraag naar "waarheid"
| De vraag naar "waarheid" |
|
Dominee, wat zegt de Bijbel over…?
De vraag naar “waarheid” ….
De speurtocht naar de “Ware Kerk”…..
“en hiertoe ben Ik in de wereld gekomen, opdat Ik voor de waarheid zou getuigen… Pilatus zeide tot Hem: Wat is waarheid?”
“Jezus zei: …Ik ben de weg, de waarheid en het leven…” – Joh.18:37-38 en 14:6
“Pffff, wat is nu waarheid?!?” zei Pilatus, “Die zegt dit en die zegt dat, en ze spreken elkaar nog onderling tegen ook!”
Kent u dat? “ Allemaal geloven ze in de ene Bijbel, maar de een zegt dit en de ander dat!? Kom ik in de ene Kerk hoor ik dit, kom ik in een andere zeggen ze dat!? Vroeger leerden ze mij dit, nu hoor ik weer dat! Wat is nu waarheid? Iedereen maakt zijn eigen waarheid…”
Ik las ergens dat er in de VS zo’n 5000 verschillende psychologische benaderingen zijn… De meeste komen wel overeen, maar een aantal spreken elkaar lijnrecht tegen…. Allemaal hebben ze een andere verklaring voor de nood van de mens en de hulp die hij daarin nodig zou hebben. Als je daar met je ziel onder je arm rondloopt dan weet je werkelijk niet waar je het zoeken moet…. Tot overmaat van ramp kunnen al die verschillende, elkaar tegensprekende theorieën ook nog bogen op succes; m.a.w. ze “werken” allemaal! Ik denk dan: hé, misschien zit ‘t ‘m ook wel niet in de onderliggende theorie of filosofie, maar misschien zit het succes wel veel meer in de persoon van de hulpverlener. Misschien verklaart dat dan de overeenkomst – het succes – in zulke verschillende, soms tegenstrijdige theorieën? Misschien is niet zozeer de theorie, maar de persoon “waarheid” ?
De moderne wetenschap is aan zulke tegenstellingen, waarin twee verschillende “waarheden” naast elkaar bestaan en allebei “waar” zijn, wel gewend. Dit fenomeen schijnt de aard van onze werkelijkheid weer te geven. In de studie van de zgn. Quantummechanica kun je – volgens Prof. Davies – je gezonde verstand dan ook maar beter thuis laten…. Zo blijkt het licht, wanneer je haar de vraag stelt, of zij uit een golfbeweging bestaat (wij spreken al van “lichtgolven”), positief te antwoorden.
Echter, wanneer een andere onderzoeker aan het licht de vraag stelt of zij een deeltjesuitzending betreft (en men spreekt al van “fotonen”), dan beantwoordt zij die vraag ook positief, en dat kan volgens ons bekende natuurwetten en logica niet…. Het kan niet allebei waar zijn, maar, het is dat wel….. Pfff, wat is nu waarheid?
Voorzichtig wordt er al gezegd; de schepping lijkt wel te reageren op de persoon van de onderzoeker…..
Dat past vandaag allemaal goed in ons post-moderne westerse denken. Vandaag zijn er geen “absolute waarheden” meer. Iedereen mag zijn eigen waarheid en waarheden hebben en, ons past slechts respect voor de waarheden van de ander. Diegenen, die nog proberen te suggereren dat er toch wel nog echte absolute waarheden bestaan, bijvoorbeeld die van God en de goden, die hebben het vandaag moeilijk om dat vol te kunnen houden.
Daar hoort ook de Kerk bij. Met name het orthodoxe (en evange-lische) gedeelte van de Kerk van Jezus Christus komt vandaag in opstand tegen die gang van zaken; tegen dat loslaten van absolute waarheden. Zij zegt: “Helemaal niet waar! (!) Jezus heeft gezegd, dat wij – christenen – de waarheid hebben; er is wel een absolute waarheid, en dat is Gods waarheid; dat is de Waarheid van Jezus dat heeft Hij Zelf gezegd: het Evangelie is waar; de leer van Jezus is waar: de Bijbel is waar….”
En, toegegeven, die Kerken die dit zo stellig brengen, groeien als kool…. Logisch, zou de psycholoog en socioloog zeggen; in een tijd waar waarheden vervagen, trekt een Kerk die ze nog stellig verkondigt natuurlijk veel mensen… En, ook al ben ik theoloog, ik ben het met die conclusie toch wel eens…. Zou er ook groei mogelijk zijn, voor een Kerk die het zo niet brengt?
In ieder geval zouden onze psycho- en sociologen dan veel meer moeite moeten doen om die groei te verklaren….
Maar, geliefde broeders en zusters in de Heer; is dat nu waar? Is de leer van Jezus waar? Is de religie die uit Zijn woorden en daden is voortgekomen waar? Is het christendom de Ware Godsdienst? Is de filosofie, het geloof van Jezus waar ?
Nu, ik zeg niet dat dat allemaal niet waar zou zijn; beschuldigt u mij nu niet van vrijzinnigheid in dit vroege stadium, maar ik stel wel de vraag: Als de leer van Jezus waar is, waarom hebben wij dan nergens in de Bijbel een duidelijke opsomming van die leer? Als het echt om die “ware Leer” zou gaan, waarom noemt de Bijbel die dan nergens? Als het bij de christelijke waarheid zou gaan om een ware geloofsbelijdenis, waarom vinden wij dan nergens in het NT een volledige geloofsbelijdenis?
Waarom moeten wij – de theologen der Kerk – dan die “leer”, die belijdenis, zo moeizaam uit de Bijbel deduceren en samenstellen? (Dat noemen wij met een technische term: “systematische theologie”).
En, waarom kunnen wij – de theologen en predikers der Kerk – dan tot zo verschillende conclusies komen vanuit een en dezelfde Bijbel, wanneer wij die poging wagen?
Dat moet voor een heiden-buitenstaander toch niet te verkroppen zijn; dat gelovigen die allemaal in een Bijbel geloven, tot zulke verschillende conclusies komen? “Die zegt dit en die zegt dat, en allemaal geloven ze in een Bijbel… Wie zegt dat jij bij de goede Kerk zit?” Oké, er zijn grote overeenkomsten, maar, ook grote tegenstrijdigheden in die systematische theologie…
Wat dat betreft hebben Moslims het wel gemakkelijker; zij hebben tenminste een zeer duidelijke, door alle gelovigen geaccepteerde eensluidende geloofsbelijdenis! Bij hen gaat het duidelijk wel om een “ware leer”….. Maar bij ons, is het “scheuring en inslag”…. Toch zijn er nog altijd serieuze gelovigen op zoek naar “de Ware Kerk”.
Ik ben bang, dat zij in de hemel nog op zoek zullen zijn….. Er is geen “ware Kerk”; geen “ware geloofsbelijdenis” geen “ware leer”. Nergens in de Bijbel wordt ons duidelijk opgesomd wat God van Zijn volgelingen verwacht. Nergens komen wij zo’n onmiskenbaar rijtje tegen van verwachtingen en eisen van de Schepper, over hoe wij leven moeten, zoals Moslims en andere gelovigen wel hebben. Vandaar ook, dat christelijke gelovigen en Kerken daar zo in verschillen en vandaar ook, dat dat klaarblijkelijk kan en mag. Vandaar ook, dat ik concludeer: het kan dus nooit om een “ware leer” gaan……
Goed, toegegeven, er zijn er wel die dat toch denken….Zo is er een mopje, over een groep gelovigen, die in de hemel aankomen en – vanwege de tijdsdruk daar – door Petrus tegelijk rondgeleid worden in de hemelse gewesten. Op gegeven moment zegt hij: “Sssssst!, Stil zijn, hier zitten de Jehova’s getuigen, die denken dat ze hier alleen zijn…”
“Maar”, zullen sommigen zeggen, “de Bijbel is toch waar !? De Bijbel is toch waarheid?” O ja? Dan is dus een “boek” de waarheid ! Want “bijbel” betekent “boek”. En, welk boek dan? De NBG vertaling? “Het Boek”? “Groot Nieuws”? De Willibrord vertaling ? (een heeel goede, vind ik zelf…). Of,een van de vele andere pogingen om het Grieks/Hebreeuws/Aramees om te zetten in begrijpelijk
Nederlands? Want, vertalen is al interpreteren…. ‘Nee, de grondtekst, de oorspronkelijke geschriften in het Grieks/Hebreeuws, die zijn de waarheid!” zult u dan wellicht zeggen. Maar, lieve mede-gelovigen, dan hebben wij weer een probleem, want, wij hebben die grondtekst niet meer! Er is niet zoiets als “de grondtekst”, of “de oorspronkelijke geschriften”…Wij hebben geen enkele brief van Paulus, of evangelie meer, wij hebben enkel vele verschillende kopieën, uit verschillende eeuwen. Sommige van die manuscripten gaan terug tot de 2e eeuw, andere zijn nieuwer. En, die verschillende handschriften en kopieën vertonen ook verschillen in de tekst…. Meestal zijn die verschillen niet van groot belang en gaat het om getallen, en enkele woorden. Maar sommige andere zijn problematisch… Daar weten wij dus niet wat Jezus nu werkelijk gezegd heeft, of, wat Paulus nu echt bedoelde.
Hieronder ziet u een foto van mijnGriekse NT.
(GRIEKS NT)
 Daar ziet u onder “de” tekst, ook enige varianten uit andere handschriften, met afwijkende zaken. De vertaler moet dus eerst, voordat hij kan beginnen met vertalen (wat ook al interpretatie vereist), een keus maken welk handschrift hij voor zijn vertaling gebruikt…..
De Bijbel is waar? De woorden van de bijbel zijn waar? Welke dan? De Bijbel is niet – zoals Moslims van hun Koran geloven – uit de hemel komen vallen. Zij is het resultaat van een lang en vaak moeizaam proces, weliswaar door de Geest Gods geleid, maar niet zonder het geruzie en geharrewar van mensen. Uiteindelijk was het eindresultaat niet tot stand gekomen zonder een kerkelijke vergadering. Sommige bijbelboeken, zoals Openbaringen, zijn heel lang omstreden geweest. Ook weten wij niet wat er gebeurd is met de andere 2 brieven die Paulus schreef aan de gemeente te Korinthe (hij stuurde er 4, zoals ieder zelf in de overgebleven 2 kan lezen…) en waarom zijn brief aan Laodicea niet in de heilige Schrift is opgenomen. Dat waren beslissingen van de vroege Kerk, onder leiding van de Heilige Geest.
Bovendien, iets wat mij steeds weer opvalt; ten tijde dat de Kerk en het gewone gemeentelid nog helemaal geen Bijbel hadden (want die was er nog helemaal niet en is – overigens – als boek pas na de Reformatie aan het gewone gemeentelid gegeven) en men afhankelijk was van een voorgelezen brief van een van de apostelen in de erediensten en samenkomsten, was de Kerk wel op haar sterkst!?!
Gaat het bij het christendom dan om de Bijbel als waarheid? Waarom dan heeft de Schrijver er zo zorgvuldig voor gezorgd dat dat allemaal zo gegaan is met Zijn Boodschap aan ons? Waarom heeft Hij dan zoveel ruimte overgelaten voor allerlei visies en zelfs kritiek? Heeft Hij misschien willen voorkomen, dat wij Zijn Waarheid in boekvorm zouden aanbidden? Waarom moesten die eerste christenen het dan grotendeels zonder doen, en, waren zij effectiever en “succesvoller” als wij? Zit ‘m de Waarheid van ons
geloof dan wel in die Bijbel?
Daar komt dan nog een tweede probleem bij. Als “de Bijbel waar is”, dan moet alles in dat Boek waar zijn, toch? Dan kan het niet zijn, dat alleen bepaalde delen daarin waar zouden zijn en andere niet. Dan is de Bijbel gewoon helemaal , en in alles, waar. Dat geeft nogal wat bekende problemen, conflicten en -vergeef mij – krampachtig gedrag onder gelovigen…:
Als de Bijbel waar is, dan is de aarde plat, zoals de meeste bijbelschrijvers geloofden, en, er is een koepel boven de Aarde, met lichtjes, om ’s nachts de schepen te helpen op zee en er is ook een koepel onder de aarde, waar de lichamen van mensen gemaakt worden voordat zij geboren worden…. U gelooft mij niet?
“Want Gij hebt mijn nieren gevormd, mij in de schoot van mijn moeder geweven. Ik loof U, omdat ik gans wonderbaar ben toebereid, … Mijn gebeente was voor U niet verholen, toen ik in het verborgene gemaakt werd gewrocht in de diepten van het aardrijk…”
(Ps.139:13-15)
Het is opvallend dat de christenen die zich inzetten tegen de abortuspraktijk vooral deze prachtige woorden van David citeren als een bewijs voor het feit dat de ongeboren foetus al een volledig menselijke wezen is, wat door God is gekend. M.a.w. men hanteert een bijbelwoord als bewijs voor een wetenschappelijk - medische stelling! Maar waarom noemt nu nooit iemand die andere
“wetenschappelijke waarheid” uit dit bijbelwoord, waar staat, dat de lichamen van ongeboren baby’s op de een of andere mysterieuze wijze worden gemaakt in de koepel onder de aarde? De Bijbel heeft toch in alles gelijk?
Je kunt toch niet zomaar het ene wel als waarheid aannemen en het andere niet? David looft gewoon God, omdat hij weet, gelooft, dat hij niet hier is als toevallige uitkomst van een evolutionair proces alleen, maar door schepping van God, en dat geloven wij allemaal, met hem! Maar hoe kinderen ontstonden en geboren worden; dat wist men toen niet; daar citeert David gewoon de “kennis” en “het wereldbeeld“ van zijn tijd. M.a.w. hij verwoordt en verbeeldt de openbaring Gods in het wereldbeeld en de kennis van zijn dagen.
Als de Bijbel waar is, dan is er een groeiend conflict met onze wetenschap, die ons steeds meer bewijzen toont van het gegeven, dat de schepping van dit alles wel wat meer tijd in beslag nam dan 6 dagen…. Als de bijbel waar is, dan is alles waar, en dan heeft er eens een slang met poten gesproken…. En dat moet waar zijn, want “zo staat het er” (een uitdrukking , die typerend is voor deze gedachte: “Maar het stáát er toch, dominee!?”). En, nogmaals, begrijpt u mij goed, ik zeg niet dat dat allemaal niet waar zou
zijn….
Als de Bijbel waar is, dan mogen vrouwen in de gemeente niets openbaar zeggen of vragen, moeten zij lang haar dragen en op dat lange haar een hoofddeksel… Dat staat er. Dat dezelfde apostel die dit voorschrijft in een geval ook duidelijk zegt waarom hij dit zo voorschrijft, nl., opdat de volgelingen van de Weg zich aanpassen aan de cultuur waarin zij leven, zodat men geen onnodige aanklachten tegen het Evangelie kan opwerpen. (“Want het staat niet netjes voor een vrouw om in het openbaar te spreken”; In
onze cultuur staat het niet netjes wanneer een vrouw niet in het openbaar mag spreken!) En dat hij elders zeer duidelijk aangeeft dat het in de bedoeling des Heren ligt om uiteindelijk waar te maken dat “In Christus geen mannelijk, geen vrouwelijk…” is, dat ziet men dan niet “staan”….
Als gevolg, ziet men – op Bijbelse grondslag – in veel christelijke culturen, de bijbeltekst wel, maar de vrouw niet “staan”…. (Dezelfde manier van fundamentalisme vindt men overigens ook in de andere oude godsdiensten, zoals de Islam, waar serieuze gelovigen geen onderscheid maken tussen “eeuwige”, en noodzakelijke en ook zeer wijze, maar “tijdelijke” voorschriften.).
Als de Bijbel waar is, dan mag men eigenlijk niet scheiden, en beslist geen ‘gescheidene” huwen en hertrouwen, want, zo staat het er. Toch geloven vele orthodoxe en “bijbelgetrouwe” groepen, dat God ook gescheiden broeders en zusters vergeeft en hen een nieuw begin gunt, ondanks de pijn en worden er in bijna alle evangelische kringen zulke huwelijken ingezegend. Maar, “het staat er toch, dominee!?”……
Als de bijbel waar is, dan moet een gelovige man, wanneer zijn broer sterft en die een weduwe achterlaat haar erbij nemen als (tweede, of derde) vrouw en haar ook bevruchten met zijn zaad, opdat zij niet kinderloos blijft… het probleem van Onan, die daar helemaal geen trek in had, en “zijn zaad verspilde”, om niet voor een nog groter gezin te hoeven zorgen, en daarom door God gestraft werd. Ook een gebod des Heren. “Ja, maar dat was voor toen, omdat er geen enkele sociale zorg was voor die vrouw; daaruit spreekt juist de Liefde en zorg van God!” Zo redeneert men dan, en, terecht! Juist ja! Maar waarom gelden die andere geboden dan nog wel? Waarop baseert men dan die selectiviteit? Als het om “homofilie” gaat, dan citeert men de teksten en zegt: “Zie; het staat er!” En dan hoort de veroordeling daarvan opeens bij de “christelijke normen en waarden”. Omdat ons dat nu even goed uitkomt. En, als het om zoiets als dit gaat, wat in onze samenleving als zeer onethisch ervaren en beoordeeld zou worden, dan geldt dat opeens “alleen maar voor toen”!?
En zo zou ik nog heel lang door kunnen gaan, voorbeeld op voorbeeld…. Heb ik u al flink verward? Dat was niet mijn bedoeling. De Bijbel is Gods geïnspireerde Woord! Maar, de woorden van de Bijbel zijn niet de waarheid. Het wetenschappelijk wereldbeeld van de Bijbel is niet de waarheid, en de culturen van de bijbel met hun gewoontes en waarden zijn niet de waarheid…. Allemaal geven wij dat ook wel toe; allemaal gaan wij zeer selectief met de Bijbel om en lezen hele gedeeltes daaruit maar niet, omdat wij “er niets mee kunnen”. En, de “Vereniging tot behoud van de Platte Aarde” (echt, die bestaat!), waar de leden vasthouden aan het Bijbels wereldbeeld en waar de foto’s van de Hubble telescoop worden verklaard als “duivels bedrog” is in ons land maar heel klein…
Toch zouden sommigen best een Vereniging tot Behoud van de 6-daagse schepping, of een vereniging tot behoud van de sprekende slang met poten willen oprichten. En dat mag. Ik heb persoonlijk helemaal geen moeite met een sprekende slang met poten. God kan alles. En er komen wel meer sprekende dieren in de Bijbel voor. De sprekende ezel van Bileam, bijvoorbeeld. (Ik hoor u denken: Niets bijzonders; die spreekt bij ons, elke zondag, op de kansel….).
Maar achter die slang zit veel meer…..de schrijver bedoelt duidelijk veel meer als een onbekende voorloper van de slang. Die “slang’ komen wij overal tegen; in de hele wereld, in heel veel mythen en godsdiensten en filosofieën. Voor wie beslist dat sprekende dier de waarheid moet zijn, zou de echte volle waarheid van de betekenis van die slang wel eens verborgen kunnen blijven…. Maar, bij Bileam was het gewoon een ezel….
De Bijbel is waar? Maarten Luther zei: “Er is een Bijbel in de Bijbel, Christus, en die moet je zoeken.” En de grote Augustinus, vader der Kerk: “Wie de Liefde in de Bijbel heeft ontdekt, heeft de waarheid gevonden. Dan heeft de Bijbel zichzelf overbodig gemaakt.” De Boodschap van de Bijbel komt tot ons in een bepaalde taal, cultuur en situatie, en door een bepaalde persoon. Maar die taal, cultuur en situatie zijn niet de waarheid.
Een enkel sprekend voorbeeld wil ik u nog meegeven. Zo zegt een manager tegen mij: “Ed, de Bijbel zegt toch, dat als gevolg van de zondeval zal de man “in het zweet zijns aanschijns de aarde bewerken en zijn brood verdienen”? Maar ik ga elke dag met plezier naar mijn werk, en zweten is er bij mij al helemaal niet bij…!?” Tja, daar heb je het nu. 70 % van het Nederlandse volk schijnt met plezier naar het dagelijks werk te gaan. Wat moeten wij dan met zo’n uitspraak. Maar, stel, u woont en leeft in het Midden Oosten – in de zomer 50 graden C en ’s winters 25 - 30 , onder de stekende zon en u moet nog uw eigen broden bakken (en wellicht zelf het land verbouwen)…. Dan zul je wel eens een dagje vervloeken en je afvragen waarom het allemaal zo moeizaam moet!?! En dan spreekt de Here, en zegt; “Maar dat komt door de zondeval, zoon!”. Dan snap ik het….
De Bijbel wijst de weg naar de waarheid, en die waarheid is Christus! Maar de culturen, de wereldbeelden, de situaties waarin het Bijbelwoord zich bevindt zijn niet noodzakelijkerwijs de waarheid.
Jezus heeft dan ook niet gezegd: “Ik leer jullie de waarheid”, of: “Mijn godsdienst/leer is de waarheid”. Jezus heeft iets unieks, iets sensationeels: iets spectaculairs gezegd: “Ik ben de…waarheid…” De Waarheid is een Persoon! De Waarheid = Jezus!
De waarheid = LIEFDE!!!
Het is opvallend , hoe zeer deze grandioze openbaring resoneert bij alle mensen die ik ken – vooral bij de ongelovigen! Het is, alsof iets in ons dat herkent en diep van binnen beaamt…. De Waarheid is een Persoon. De Waarheid =Jezus. De Waarheid = LIEFDE. Opeens begrijp ik die uitspraken van Luther en van Augustinus. Zij zeggen dus ook beiden hetzelfde. Er is waarheid in de Bijbel – Christus, LIEFDE – en die moet je zoeken. Augustinus ging zelfs zo ver, dat hij zegt, dat, wanneer iemand een tekstgedeelte verkeerd interpreteert, maar daar toch de Liefde uithaalt, en daar uit komt, het toch geen verkeerde interpretatie is…. LIEFDE, drie-ledig, voor God – naaste – zelf, is de Waarheid, en die Waarheid is vlees geworden in een Persoon - Jezus Christus. Daar draait het om in de Bijbel. Ja, “Daaraan hangt de ganse Wet”, zegt Jezus Zelf.
“LIEFDE is de vervulling van de hele Wet”, zegt Paulus. In tegenstelling tot wat velen denken, is de Bijbel geen Boek met geboden. Geen “geboden-boek” . Ook niet met 10. Hoewel er honderden “geboderigklinkende” voorschriften staan (en de “geboden-mens” ze het liefst allemaal wil onderhouden…), zijn die als-gebod-klinkende voorschriften geen afzonderlijke eeuwige geboden, maar slechts actuele concretiseringen, praktische toepassingen van het Ene Gebod dat de Bijbel kent in een actuele situatie: LIEFDE. (Voor wie mij verdenkt; hij leze de brieven van Paulus zorgvuldig….). Majestueus, zoals Jezus dat doet. Het Johannes Evangelie is geschreven aan een onbekende Grieksfilosofische groep mensen, mogelijk voorlopers van het Gnosticisme, die heel erg bezig waren met de speurtocht naar “waarheid”. Al de geschriften van Johannes (Evangelie en de brieven) staan dan ook opvallend vol met dat begrip. Maar, i.p.v. hen de zoveelste waarheid te verkondigen, zodat de keuze nog ingewikkelder wordt, betrekt
Jezus de Waarheid op Zijn Persoon!
Elders in datzelfde Evangelie haalt Hij ook al zo’n magnifieke stunt uit, wanneer hij de hele discussie rondom “Wat is nu waarheid” stopt, door te zeggen: “Je zult de Waarheid kennen, want de Waarheid zal u vrijmaken”. Dat wat een “vrijmakend effect” op je heeft is Waarheid, en wat dat niet heeft; ook al is het bijbelse waarheid, is geen Waarheid. En, met vrijmaken bedoelt hij dan weer; die LIEFDE. Wat de LIEFDE voor God-naaste-zelf in je vrijmaakt , is Waarheid….. Jezus, Zijn Persoon = Waarheid. LIEFDE = Waarheid. Waarheid, echte waarheid, kan ook enkel maar een persoon zijn. Wat bedoel ik daarmee? Laat mij u – in navolging van onze Heer – enkele voorbeelden geven om te trachten die gedachte te verduidelijken.
Een tiener stuurt mij een e-mail (ik heb zo’n 1-2 uur “e-mailpastoraat” per dag; Kerk in de hightech samenleving….); “Dominee Ed, mag een tatoeage van de Bijbel?” Een heel bekende christelijke manier van vragen naar de waarheid. Dit meisje was ook opgegroeid in een christelijke context, dus… Maar, eigenlijk, klopt de hele vraagstelling niet…. Deze mij zo bekende manier van vragen, naar dé waarheid onder gelovigen suggereert bijna dat de Bijbel een persoon zou zijn, van wie iets “mag”, of “niet mag” – de Bijbel als “Orakelboek”.
Dat een Moslim dat zo doet, dat klopt: Wat mag van de Koran en wat niet? In de Islam heeft de Koran nu eenmaal die plaats. Maar, bij ons heeft de Bijbel die plaats niet. Die plaats behoort aan Christus! Alleen Hij mag dat bepalen. En de Bijbel toont mij de weg naar Christus, naar de LIEFDE, naar de Waarheid. Zo zullen velen onder u wel dat bijbelgedeelte kennen, waar het volk van Israël wordt voorgeschreven om hun huid , en die van hun kinderen niet met tatoeages te versieren, omdat deze tatoeages een relatie met een andere godsdienst en afgod aanduidden ! Het betreft hier een verbod op religieuze tatoeages, die
deelname aan een andere godsdienst als die van Israël aantoonde.
Maar, mijn echte antwoord aan deze lieve tiener is: “Wat zou Jezus voor jou willen, nu? Waarom wil jij zo’n tatoeage? Omdat je vriendinnen er ook een hebben en je er graag bij wilt horen? Is dat een probleem voor jou in je leven, dat je ergens bij wilt horen? Of, is het omdat je het gewoon zelf mooi vind? Wat zou Jezus voor jou willen, nu?” Dat zou mijn antwoord zijn. En ik zou wellicht een heel ander, en veel belangrijker gesprek met die tiener in de moeilijke puberjaren hebben, als enkel een “Gij zult / gij zult niet” gesprek, waarin zij misschien nooit zal begrijpen wat de logica achter het “gij zult niet” is….
“Dominee, wat zegt de Bijbel, uw Kerk, over………: euthanasie? Abortus? Homofilie? …….. bijvoorbeeld? Maar, de vraagstelling is problematisch…. Daar wordt ervan uitgegaan dat de Bijbel een orakelboek is, met “een tekst” voor elke moderne medisch-ethische situatie! Terecht staan wij met zo’n opstelling in de wereld voor gek. Maar, wat dan? Mij valt iets op. Al die vragen – en ook de antwoorden – worden radicaal anders, als je eigen moeder doodziek is en ligt te lijden op een slopend ziekbed, waarvan het langzame slopende en onmenselijke karakter een gevolg is van onze eigen chemische uitvindingen. Alles wordt opeens anders, wanneer zij het uitroept: “God neem mij toch weg!”.
Of, wanneer je eigen dochter naar je toe komt, en zegt; “Mama, paps, ik heb er heel lang mee gewacht, veel te lang, dat komt omdat er bij ons ook nooit over deze dingen gesproken werd; ik moest mij rein houden tot aan het huwelijk, maar ik heb abortus laten plegen….”
Of, wanneer je eigen zoon komt , en zegt: “Pa, ik weet dat het heel moeilijk voor je is, maar ik kan het niet langer voor mij houden; ik ben homofiel…”
Of, u bent arts, en u hebt een eed afgelegd, en u houdt van uw patiënten en u zoekt het beste voor hen, maar nu bent u in worsteling met uw liefde voor God en hen wat te doen. En dan komt er een broeder binnen, die met de Bijbel in de hand roept; “Ja, hier wordt niet gemoord, hè !?!”
Opeens zie ik dan christenen radicaal veranderen…. Opeens is het allemaal niet zo duidelijk en zo simpel meer… Dan, voor het eerst, hoor ik iemand zeggen: “Het is moeilijk hè, dominee, complex?!” Voor het eerst gaan zij dan ernstig zoeken en bidden en luisteren, naar anderen, ja, voor het eerst – pas als het dichtbij komt – gaan zij toegeven dat dit complexe, moeilijke ethiek betreft, die niet zit te wachten op een enkele bijbeltekst. Maar, waarom moet het eerst je eigen moeder, zoon, dochter zijn?
Waarheid moet altijd een persoon zijn.
Ook, wanneer het gaat om een ongeloofwaardige waarheid. Zo nam ik pas afscheid van een collegapredikant, die met pensioen ging. Hij is een bijzondere vriend, en, in mijn opinie, de beste predikant die ik ken. Zelden heb ik iemand gezien die de Heer en mensen zo liefhad en zo integer was. Zijn vrouw en kinderen – overigens – zijn het met mij eens. M.i. bevindt zijn kracht zich in zijn zwakte. De gemeente die hij diende is behoorlijk gegroeid. Veel mensen, vooral uit een Reformatorisch / Calvinistische achtergrond hebben zich daarbij aangesloten. Dit is behoorlijk opmerkelijk, want “ons’ kerkgenootschap heeft helemaal geen Reformatorische / Calvinistische theologie, maar een Arminiaanse…., die door mijn collega ook met overtuiging gepredikt wordt!
Hoe kan men zo snel omslaan naar de vijand? Hoe kan men zo snel de ene waarheid voor een totaal tegenstrijdige inwisselen? Ik krijg unaniem antwoord van gemeenteleden uit zijn gemeente, die ik tegenkom; “Het is gewoon hij zelf! Nog nooit hebben wij zo’n bijzonder integer mens, vol liefde voor God en mensen gezien; hij is gewoon waar; hij is de waarheid! En, hoewel wij natuurlijk best onze vragen hadden (en hebben) konden wij niet om hem heen.” Ah, ik begrijp het. De Waarheid is een persoon. Zelf heb ik dat eens ontdekt in mijn studie theologie. Daar werden wij geconfronteerd met “de” grote waarheid van “ons” kerkgenootschap – de zgn. “heiligingsleer”. En sommigen van ons hadden grote moeite daarmee. Wij vonden het ongeloofwaardig, vreemd, onlogisch en ook niet helemaal kloppend… Maar, toen kwam Dr. Orjala…. Dr. Orjala was een geweldig theoloog, maar ook een heel bekende
zendeling in ons kerkgenootschap. Zo’n man, die onderweg in het vliegtuig naar Duitsland nog kans ziet om – geheel spelenderwijs – de stewardess tot geloof in Christus te brengen. Vele kerken waren door hem en zijn lieve vrouw gesticht. Hij had ook twee dochters, die hun vader werkelijk aanbaden…. Dr. Orjala vergeet ik mijn hele leven niet meer….Ik wist niet dat er nog zulke apostelen, zulke vleesgeworden incarnaties van Christus’ Geest op aarde rondliepen…Wat een man. De LIEFDE droop gewoon van zijn gezicht af…Niemand van ons had nog moeite met die vreemd en moeilijk te vatten waarheid van die heiligingsleer. Zelfs de grootste twijfelaar ging ervoor. De waarheid was een persoon geworden. En, die persoon was heel erg waar…… U, die voor de waarheid staat, bent u die waarheid ook? Is de Waarheid in u “vleesgeworden”? Want de Waarheid is altijd een persoon….
Wat dacht u van “de Ware Jacob”? Is dat niet vaak juist iemand die helemaal niet voldoet aan die omschrijving van de “ware Jacob” voor u? Is het niet zo dat juist veel mensen uiteindelijk trouwen met iemand die helemaal niet aan die “ware Jacobs” of “ware Jacoba’s” eisen voldoet? Maar, de LIEFDE voor die persoon maakt alles anders; heel anders soms. In mijn geval; mijn vrouw, die overigens werkelijk Jacoba heet, hield van lange, slanke, donkere mannen….. Keert u alles maar zo ongeveer om, dan hebt u mij… ”Ja, maar je persoon maakte alles anders,” zegt mijn vrouw…
De Waarheid is een Persoon en moet altijd een persoon zijn. De Bijbel toont ons die Persoon en is daarmee een weg naar de Waarheid, een weg naar de LIEFDE.
Een Duitse collega-predikante vertelde mij het volgende verhaal: Zij had net gepreekt in een evangelisatiedienst, met het thema: “De Bijbel is Gods Waarheid voor nu!”. Aan het einde van de dienst, kwam er een lange man naar haar toe, die met een opvallend hoge stem zei: “Oké, dominee, u zegt de Bijbel is actueel voor ons, vandaag. Nu, dat is nieuw voor mij. Ik dacht altijd dat het om een oud boek ging, maar ik zal u vertellen; ik ben geboren als hermafrodiet (iemand die fysiek met beide geslachtskenmerken geboren wordt) en de dokters, samen met mijn ouders moesten toen een beslissing nemen over “wat het zou worden”; een jongen of een meisje. De keuze viel op een meisje, en ik werd geopereerd… Ik neem het mijn ouders en de dokters niet kwalijk, hoor, maar ik was eigenlijk veel meer een jongen, en na jaren lijden in een vrouwenlijf, heb ik mij nu laten ombouwen tot een man. Maar, weet u, dominee, het is toch nooit helemaal een man, hoor…en ik ben nu nog in vertwijfeling; wat zegt de Bijbel?”
“En”, zei zij, “daar stond ik met mijn bijbel en mijn stellige duidelijke preek…. In wanhoop bad ik tot Jezus, en zei: “Heer Jezus, help!” Toen - en vraag mij niet hoe – hoorde ik Hem zeggen: Zeg maar tegen hem: “Jezus houdt zoveel van je, hier en nu, en Hij zegt: ga, en leef je leven!” Ik zei dat, en hij boog letterlijk doormidden en barstte in tranen uit; het was het allerbeste antwoord dat ik ooit heb kunnen geven.” Ik lees de Bijbel, want in haar vind ik de waarheid, Christus. Ik heb de Bijbel lief, want zij leert mij God lief te hebben met alles wat in mij is en mijn naaste als mijzelf en zij corrigeert mij dagelijks in mijn groei naar de LIEFDE.
Ik lees de Bijbel – nog steeds – ook al heeft zij zich, om met Augustinus te spreken, voor mij overbodig gemaakt – want zij wijst mij de Weg naar de Waarheid en houdt mij daar op, zodat ik niet van de LIEFDE afwijk.
De Waarheid is een Persoon. En het is door een persoonlijke omgang met die Persoon, dat ik de waarheid vind.
Het is in de relatie met Jezus, dat de Waarheid zich aan mij vertoont. Het is de Geest van de Vader en de Zoon, die mij daarbij bijstaat. Dat is het echte christen-zijn; geen geloof in een boek, of in een leer, maar een relatie met een Persoon! Stel, ik zat in de gevangenis, en ik mocht niemand zien of spreken. Mijn vrouw niet, de gemeenteleden niet. Mijn vrienden niet, mijn hond niet. Dat zou mijn lijden zijn. Maar, ik krijg brieven van mijn vrouw en brieven van mijn gemeenteleden en vrienden. Ik zou die brieven verslinden! Ik zou ze steeds weer lezen; ik zou ze - tijdelijk – misschien wel aanbidden! Maar, liever zie ik toch mijn vrouw , en mijn gemeenteleden en mijn vrienden, alleen dat gaat nu even niet
anders….
“Ik ben de weg. De waarheid en het leven…”
Jezus van Nazareth, de Zoon van God.
Ds. Ed Meenderink
|
