Het begrip "ziekenzalving" komt hoofdzakelijk uit de Brief van Jacobus, hoofdstuk 5, vers 14-15, waar wij lezen:
"Is er iemand bij u (in de gemeente) ziek? Laat hij dan de oudsten der gemeente tot zich roepen, opdat zij over hem een gebed uitspreken en hem met olie zalven in de naam des Heren. En het gelovige gebed zal de lijder gezond maken, en de Here zal hem oprichten. En als hij zonden heeft gedaan, zal hem vergiffenis geschonken worden."

 

In Marcus 6:13 zien wij dat deze praktijk van zalving van zieken met olie ook door de discipelen van Jezus gebruikt werd.

 

Hoe gaan wij er in onze gemeente mee om? Diegenen onder u, die al wat langer in onze gemeente komen herinneren zich wellicht de speciale "zalvingsdiensten", op zondagavonden, waar wij deze bijzondere wijze van gebed met en voor de zieken gestalte gaven, en, velen van u zouden over de zegen van die zalving met olie kunnen getuigen(hetgeen u natuurlijk altijd mag doen!).
Tegenwoordig hebben wij in ons pastoraal team (in ons geval de "oudsten") gemeend om, vanwege allerlei praktische redenen, voorlopig de gelegenheid om gezalfd te worden volgens Jac.5, na elke morgendienst aan te bieden. Indien u hiervan gebruikt wilt maken kunt u dit, bij voor-keur via een koininia-kaartje oftelefonisch (ook antwoord-apparaat), aan mij doorgeven.

 

Waar gaat het nu om bij zo'n zalving met olie en wat moeten wij ons daarbij voorstellen ? Het Handboek van de Kerk van de Nazarener zegt, in art.XIV,

 

 

Hiermee erkent de Kerk dat beide middelen - de medische wetenschap en de"bovennatuurlijke weg" - door de Here ten dienste van de heelmaking van de mens gesteld worden en dat wij voor beide wegen mogen bidden en hun hulp aannemen. Onder die hulp verstaan wij ook de andere in onze samenleving geaccepteerde wetenschappelijke hulpverlening, zoals, bijv. de psychologie.

Zelf heb ik het altijd nogal merkwaardig en tegenstrijdig gevonden, dat zij, die oprecht geloven dat "ziekte en gezondheid beide uit Gods hand moeten worden ontvangen, als zegen", met die ziekte toch wel naar de dokter gaan !?! Wanneer een Christen ziek is, komen er drie krachten, samenwerkend en harmonieus, in hetverweer:

 

1. zijn eigen lichaam (o.a. ons immuunsysteem);

2. de medische hulp;

3. de bovennatuurlijke kracht van het gebed (zalving).

 

Dan zou je toch bijna gaan denken: "Wat kan ons nog gebeuren!?" Maar de praktijk is natuurlijk ingewikkelder. Jezus genas - enkel door de kracht van het geloof - elke zieke en zijn discipelen kwamen ook een heel eind. Toch zien wij aan het eind van de Bijbelse

geschriften en tegen het einde van de eerste eeuw, dat die wonderbaarlijke algemeen werkende genezingskracht in de gemeentes minder werd. Jezus zelf sprak ook liever nooit over "wonderen", of "genezingen", maar veel liever over de "tekenen" die Hij deed om de waarheid van Zijn nieuwe Boodschap - nl. de realiteit van het Koninkrijk Gods op Aarde - duidelijk te maken. De zgn.  genezingswonderen zijn altijd tekenen van een tijd die zeker komen gaat, en, dat is nu het rare, er ook al verborgen is, waarin God ziekte en dood teniet zal doen en de schepping zal voleinden. In de theologie spreken wij hier over "gerealiseerde eschatologie", maar dat was even voor de "insiders" en liefhebbers onder ons...

 

Belangrijk is - echter - dat wij als Kerk juist zo geloven, dat de zieke gelovige in de naam van Jezus tegen de ziekte en het daarmede gepaard gaande lijden mag strijden! Natuurlijk weten wij dat God "alle dingen kan doen medewerken ten goede", ook een periode van ziekte, maar de ziekte is niet van God; er mag - geheel in lijn met de door de Schepper ingebouwde lichamelijke verdedigings-mechanismen - dus tegen gestreden worden en ons geloof mag daartoe mede gebruikt worden ! Voor ons in deze tijd geldt, dat goddelijke genezing door de kracht van het geloof/gebed (zalving) zich afspeelt in de strijd waarin wij ons bevinden tussen het "reeds" van Gods Rijk en het "nog niet". Op het gevaar af dat u het nu misschien niet meer snapt, is juist dit gegeven zo ontzettend belangrijk voor ons, wanneer wij met en voor elkaar bidden voor genezing van ons lichaam of onze ziel. Elke gelovige (overigens zelfs ook ongelovige!) zou Gods aanbieding van zalving met olie en gelovig gebed van de broeders en zusters mogen benutten, wanneer hij / zij door wat voor lichamelijk of psychisch lijden getroffen wordt, te zamen met een medische / psychologische behandeling, doch, het "de Here zal hen oprichten" en "het gelovig gebed zal hem gezond maken" is in werkelijkheid dus nooit een garantie voor een ogenblikkelijke wondergenezing (hoewel wij dit uit onze praktijk van ziekenzalving in onze  gemeente wel kennen...!). De grondtekst suggereert overigens ook veel meer als onze keurige Nederlandse vertaling, daar het gaat om "heel-wording" (een woord verwant aan "heiliging"). Hoewel wij altijd gericht zijn op ogenblikkelijke symptoombestrijding en absolute genezing in dit leven, beziet de Here onze "heel-making" nog wel eens dieper en grondiger. God geneest altijd "in de wortel", hetgeen verklaart waarom er in het schriftgedeelte van Jacobus ook een mogelijk verband wordt gelegd tussen iemands psychische en geestelijke gesteldheid en de ontwikkeling van ziektes (psychosomatiek), een bijbelse waarheid, die vandaag steeds meer aangetoond wordt. Wij hebben in de praktijk van de zalving van zieke broeders en zusters dan ook allerlei dingen zien gebeuren, van spontane genezingen tot aan openbarende ontdekkingen, van wonderlijk verlopen operaties, tot aan overdadige rust en vrede die over iemand kwam. Ook hebben wij wel eens meegemaakt, dat iemand opvallend sneller stierf als verwacht, echter nu zonder een lange lijdensweg... Een enkele keer lijkt er in eerste instantie ook wel niets te gebeuren, doch ziet men later terug op het moment van zalving als een inzet van een nieuwe koers of proces op weg naar heelheid, als hele mens. Vaak komt daar ook nog de puur natuurlijke zegen bij, dat iemand in deze verkilde samenleving niet vereenzaamt in zijn ziek-zijn, doch, nu in de zalving ervaart, dat zijn eigen gemeente intens met hem/haar mee-lijdt, mee-bidt en mee-gelooft, m.a.w.: men is niet meer ziek-in-eenzaamheid, maar, ziek-in-gemeenschap, hetgeen nu - volgens modern wetenschappelijk onderzoek - ook al tot genezende werkingen blijkt te leiden! Daarmee - mede door de zalving - komt de zieke uit een isolement, hetgeen al weer een extra lijden voorkomt.

 

Wat mag je dan verwachten van zo'n zalving met olie voor de psychische - en lichamelijke zieke ? Nu, daar ontdekken wij een grote gezegende waarheid in; wij zien de zalving met olie nl. als de gelegenheid bij uitstek om zich - in en met de kwaal - geheel aan de Here over te geven en aan Hem over te laten hoe, waar en wanneer Hij ons zal heel-maken. Dat lijkt het alles misschien vaag te maken, doch dit is juist niet zo; men mag oprecht alles verwachten; zelfs een wonder, doch: in ontspanning, waarbij de ziekte niet meer ons leven zal be-heer-sen ! Vaak zie je dat in het proces van ziek zijn, de zieke zijn ziekte dreigt te worden en de kwaal het hele leven gaat domineren; de zalving blijkt dan als een weldadige bevrijding te kunnen werken.

 

Dus, lieve broeder / zuster, als u als Christen ziek bent, en de dokter weet het ook niet, hoeft u niet het hele alternatieve bijgeloofs-circuit vanaf Jomanda tot aan de kruidendokter, via Rostelli tot aan genezende edelstenen te doorlopen; dan mag u meteen om een echte bijbelse zalving vragen !

"Geliefde, ik bid, dat het u in alles wèl ga en gij gezond zijt, gelijk het uw ziel wèl gaat."

(3 Joh.: 2)

 

Ds.Ed Meenderink